🧺Sinh hoạt

Sống ở nông thôn (田舎) Nhật Bản: Ưu nhược điểm và hỗ trợ di cư

Sống ở nông thôn (田舎) Nhật Bản: Ưu nhược điểm và hỗ trợ di cư

Nông thôn Nhật Bản (田舎 - inaka) là gì?

Khi người Nhật nói "田舎" (inaka), họ chỉ những vùng ngoài các thành phố lớn: nơi có ruộng đồng, núi non, biển, không khí trong lành và nhịp sống chậm rãi. Do đô thị hóa kéo dài hàng thập kỷ, dân số nhiều vùng nông thôn giảm mạnh.

Vì vậy, chính phủ và nhiều địa phương có các chính sách hỗ trợ di cư: trợ cấp tiền khi chuyển đến, hỗ trợ nhà ở, hỗ trợ khởi nghiệp... để thu hút người mới.


Vì sao nên cân nhắc sống ở nông thôn?

Chi phí sinh hoạt thấp

  • Tiền nhà thấp hơn nhiều so với Tokyo, Osaka, cùng số tiền có thể thuê nhà rộng hơn
  • Thực phẩm địa phương (rau, cá, gạo) thường rẻ và tươi
  • Một số địa phương cho thuê hoặc bán nhà trống (空き家 - akiya) với giá thấp (xem mục bên dưới)

Bù lại, bạn sẽ tốn thêm chi phí xe ô tô (xem mục thách thức).

Thiên nhiên và chất lượng sống

  • Không khí trong lành, nước sạch
  • Không gian sống rộng rãi (nhà có vườn, sân)
  • Thực phẩm tươi ngon (rau quả địa phương)
  • Ít ô nhiễm tiếng ồn, ánh sáng

Cộng đồng gắn kết

  • Hàng xóm quen biết nhau, hay giúp đỡ
  • Cho rau, chia sẻ thực phẩm là chuyện bình thường
  • Tham gia matsuri (lễ hội) địa phương

Chính sách hỗ trợ di cư (移住支援 - ijū shien)

Trợ cấp di cư khỏi Tokyo (移住支援金)

Đây là chương trình do tỉnh và thành phố, thị trấn thực hiện với sự hỗ trợ của chính phủ, dành cho người chuyển từ Tokyo ra địa phương.

Đối tượngSố tiền hỗ trợ
Hộ gia đìnhTối đa 1,000,000 yen
Người độc thânTối đa 600,000 yen
Mỗi trẻ dưới 18 tuổi đi cùng (hộ gia đình)Cộng thêm tối đa 1,000,000 yen/trẻ

Số tiền cụ thể do tỉnh quy định, trong mức trên.

Điều kiện chính (phải đáp ứng cả 3):

  1. Nơi chuyển đi: Trong 10 năm ngay trước khi chuyển, có tổng cộng từ 5 năm sống ở 23 quận Tokyo, hoặc sống ở vùng Tokyo mở rộng (Tokyo, Saitama, Chiba, Kanagawa) và đi làm ở 23 quận. Ít nhất 1 năm gần nhất phải sống hoặc đi làm ở 23 quận
  2. Nơi chuyển đến: Ngoài vùng Tokyo mở rộng (hoặc vùng khó khăn trong vùng này), tại tỉnh, thành phố có thực hiện chương trình
  3. Công việc: Làm việc cho doanh nghiệp được đăng trên trang tuyển dụng của tỉnh cho chương trình này, hoặc tiếp tục công việc cũ bằng làm việc từ xa, hoặc khởi nghiệp được nhận trợ cấp khởi nghiệp...

Khác:

  • Nộp đơn trong vòng 1 năm sau khi chuyển đến
  • Có ý định sống ở nơi mới từ 5 năm trở lên

Nguồn: Văn phòng Nội các - Trợ cấp di cư

⚠️

Nếu chuyển đi khỏi nơi mới trong vòng 5 năm kể từ khi nộp đơn, hoặc khai gian, bạn phải hoàn trả tiền hỗ trợ. Mức hoàn trả cụ thể theo quy định của địa phương.

Người nước ngoài: hãy hỏi tỉnh, thành phố trước xem tư cách lưu trú của bạn có thuộc đối tượng nhận trợ cấp không.

Trợ cấp khởi nghiệp (起業支援金)

Người khởi nghiệp với hoạt động giúp giải quyết vấn đề của địa phương (chăm sóc trẻ em, dùng sản phẩm địa phương...) có thể được tỉnh, thành phố hỗ trợ tư vấn và trợ cấp chi phí kinh doanh tối đa 2,000,000 yen.

Nguồn: Văn phòng Nội các - Trợ cấp khởi nghiệp

Chương trình của từng tỉnh, thành phố

Ngoài chương trình trên, nhiều địa phương có chính sách riêng, ví dụ:

  • Hỗ trợ sửa chữa nhà trống, trợ cấp tiền nhà
  • Ở thử (お試し移住 - otameshi ijū) một thời gian ngắn trước khi quyết định
  • Hỗ trợ người mới làm nông nghiệp (新規就農支援)
  • Hỗ trợ nuôi con

Nội dung và số tiền thay đổi theo từng năm, hãy xem website chính thức của địa phương.

Cách tìm thông tin hỗ trợ

  • Website tỉnh, thành phố: Tìm "移住" (ijū) trên trang chính thức của nơi bạn quan tâm
  • Danh sách địa phương có trợ cấp di cư: Trên trang của Văn phòng Nội các (link ở mục tài liệu tham khảo)
  • JOIN (join-ijuiturn.jp): Cổng thông tin di cư của Hiệp hội Xúc tiến Di cư và Giao lưu (移住・交流推進機構)
  • Furusato Kaiki Shien Center (ふるさと回帰支援センター): Trung tâm tư vấn di cư tại Yurakucho (Tokyo), có thông tin của nhiều tỉnh
  • Hội chợ di cư (移住フェア): Các tỉnh tổ chức tại Tokyo, Osaka

Thách thức khi sống ở nông thôn

Xe ô tô gần như bắt buộc

Đây là thách thức lớn nhất. Ở nông thôn Nhật, tàu điện ít tuyến, xe buýt thưa. Hầu như mọi hoạt động đều cần ô tô.

Các khoản chi phí xe:

  • Mua xe (xe mới hoặc xe cũ)
  • Bằng lái
  • Đăng kiểm định kỳ (車検 - shaken)
  • Bảo hiểm bắt buộc (自賠責保険) và bảo hiểm tự nguyện (任意保険)
  • Thuế ô tô hằng năm (自動車税 hoặc 軽自動車税)
  • Xăng, bãi đỗ xe, lốp xe mùa đông (vùng có tuyết)
💡

Xe hạng nhẹ (軽自動車 - kei jidōsha) phù hợp với nông thôn: thuế thấp hơn xe thường, tiết kiệm xăng, dễ đỗ. Tìm xe cũ trên các trang như Goo-net (goo-net.com) hoặc CarSensor (carsensor.net).

Bằng lái xe

Nếu có bằng lái Việt Nam, bạn có thể:

  • Chuyển đổi bằng lái nước ngoài (外免切替 - gaimen kirikae) tại trung tâm sát hạch (運転免許センター): kiểm tra hồ sơ, thi lý thuyết và thi thực hành. Bạn phải chứng minh đã ở Việt Nam ít nhất 3 tháng sau khi được cấp bằng. Từ 1/10/2025, phải nộp 住民票 và bài thi lý thuyết tăng lên 50 câu, cần đúng từ 45 câu (警視庁 - 令和7年10月1日施行・改正道路交通法施行規則について)
  • Học bằng mới tại trường dạy lái xe (教習所 - kyōshūjo): tốn kém hơn nhưng được học bài bản

Dịch vụ hạn chế

Dịch vụỞ thành phốỞ nông thôn
Bệnh viện lớnGần, đi tàu đượcThường phải lái xe đi xa
Siêu thịNhiềuÍt, phải lái xe
CombiniKhắp nơiThưa hơn nhiều
Nhà hàng ViệtNhiềuGần như không có
Ngân hàng, bưu điệnĐi bộ đượcThường phải lái xe
Trường học (con cái)Nhiều lựa chọnÍt, có thể phải đi xa

Rào cản ngôn ngữ

  • Ở nông thôn, ít người nói tiếng Anh hơn thành phố lớn
  • Phương ngữ (方言 - hōgen) có thể khác tiếng Nhật chuẩn đáng kể
  • Cần tiếng Nhật đủ để giao tiếp với hàng xóm, cơ quan hành chính
  • Tài liệu hành chính thường chỉ có tiếng Nhật

Cộng đồng Việt ít

  • Ở nhiều vùng nông thôn, bạn có thể là một trong số ít người Việt
  • Nhà hàng Việt, cửa hàng thực phẩm Việt gần như không có
  • Cần tự nấu ăn Việt (có thể đặt nguyên liệu trực tuyến)

Tỉnh nào phù hợp cho người nước ngoài?

Tiêu chí đánh giá

  1. Chương trình hỗ trợ di cư
  2. Có cộng đồng người nước ngoài
  3. Khí hậu
  4. Giao thông
  5. Cơ hội việc làm

Gợi ý các tỉnh

1. Nagano (長野)

  • Ưu điểm: Thiên nhiên đẹp (núi, hồ), đi Shinkansen từ Tokyo thuận tiện, nhiều thành phố, thị trấn có chương trình di cư
  • Việc làm: Du lịch, nông nghiệp, khu nghỉ dưỡng mùa đông
  • Khí hậu: Mát mẻ mùa hè, tuyết nhiều mùa đông ở nhiều vùng

2. Fukuoka (福岡)

  • Ưu điểm: Thành phố lớn nhưng chi phí thấp hơn Tokyo, Osaka; có đường bay đi Việt Nam; có cộng đồng Việt
  • Việc làm: Công nghệ thông tin, thương mại, du lịch
  • Ghi chú: Thành phố Fukuoka không phải "nông thôn", nhưng các thành phố nhỏ trong tỉnh thì có

3. Hokkaido (北海道)

  • Ưu điểm: Thiên nhiên hùng vĩ, thực phẩm ngon, nhà đất rẻ ở nhiều vùng
  • Việc làm: Nông nghiệp, chế biến thực phẩm, du lịch, thủy sản
  • Khí hậu: Mùa đông rất lạnh, nhiều tuyết; mát mẻ mùa hè
  • Thách thức: Mùa đông khắc nghiệt, xe ô tô bắt buộc

4. Shizuoka (静岡)

  • Ưu điểm: Nằm giữa Tokyo và Nagoya, có Shinkansen; có núi Phú Sĩ, khí hậu ôn hòa, nhiều nhà máy sản xuất
  • Việc làm: Sản xuất, nông nghiệp (trà, trái cây)
  • Cộng đồng: Có cộng đồng người nước ngoài đáng kể

5. Kumamoto (熊本)

  • Ưu điểm: Thiên nhiên đẹp (núi Aso), đang phát triển nhờ nhà máy bán dẫn của TSMC
  • Việc làm: Sản xuất bán dẫn, nông nghiệp, du lịch
  • Khí hậu: Mùa hè nóng, mùa đông tương đối ấm

6. Tottori (鳥取)

  • Ưu điểm: Tỉnh ít dân nhất Nhật Bản, tích cực thu hút người di cư, biển đẹp, đồi cát Tottori nổi tiếng
  • Việc làm: Nông nghiệp, thủy sản, du lịch

So sánh nhanh

TỉnhGần thành phố lớnMùa đôngCộng đồng người nước ngoài
NaganoĐi Tokyo bằng ShinkansenLạnh, tuyếtVừa
FukuokaLà thành phố lớnÔn hòaCó
HokkaidoXaRất lạnh, tuyết nhiềuÍt
ShizuokaGiữa Tokyo và NagoyaÔn hòaCó
KumamotoGần FukuokaTương đối ấmÍt
TottoriXaLạnh, có tuyếtRất ít

Chuẩn bị trước khi chuyển đến nông thôn

Danh sách kiểm tra

Trước 6 tháng:

  • Tìm hiểu các tỉnh, chương trình hỗ trợ
  • Tham gia hội chợ di cư (移住フェア) tại Tokyo hoặc Osaka
  • Liên hệ Furusato Kaiki Shien Center
  • Kiểm tra bằng lái xe (nếu chưa có, bắt đầu chuẩn bị)

Trước 3 tháng:

  • Đi tham quan thử (nhiều nơi có chương trình "お試し移住" - ở thử)
  • Tìm việc làm tại địa phương (Hello Work, website tuyển dụng)
  • Tìm nhà (空き家バンク - ngân hàng nhà trống, hoặc trang bất động sản)

Trước khi chuyển:

  • Ký hợp đồng nhà
  • Nộp giấy báo chuyển đi (転出届 - tenshutsu todoke) ở quận/thành phố cũ
  • Sắp xếp chuyển đồ
  • Đăng ký điện, nước, gas, internet

Sau khi chuyển (trong 14 ngày):

  • Nộp giấy báo chuyển đến (転入届 - tennyū todoke) tại quận/thành phố mới, mang theo thẻ cư trú (在留カード). Địa chỉ mới sẽ được ghi vào thẻ cư trú tại đây
  • Nếu đổi công ty, báo cho Cục Quản lý Xuất nhập cảnh trong 14 ngày (届出 về nơi làm việc)
  • Làm thủ tục bảo hiểm y tế quốc dân ở nơi mới (nếu có)
  • Chào hỏi hàng xóm (挨拶回り - aisatsu mawari), rất quan trọng ở nông thôn
💡

Ở nông thôn Nhật, chào hàng xóm khi mới chuyển đến là phong tục quan trọng. Mang quà nhỏ (bánh kẹo, khăn tay) và đi chào các nhà xung quanh. Đây là bước đầu tiên để hòa nhập cộng đồng.


Nhà trống (空き家 - akiya): cơ hội sở hữu nhà giá rẻ

Akiya là gì?

Nhà trống (空き家) là nhà không có người ở, thường do chủ nhà đã qua đời hoặc con cái chuyển lên thành phố. Theo Điều tra Nhà ở và Đất đai năm 2023, Nhật có 9,002,000 căn nhà trống, chiếm 13.8% tổng số nhà, đều là mức cao nhất từ trước đến nay.

Nguồn: Cục Thống kê, Bộ Nội vụ và Truyền thông - Điều tra Nhà ở và Đất đai 2023

Cách tìm akiya

  • 空き家バンク (ngân hàng nhà trống): Nhiều tỉnh, thành phố có trang riêng liệt kê nhà trống cho thuê, bán
  • Trang tổng hợp ngân hàng nhà trống của các công ty bất động sản (ví dụ LIFULL HOME'S, at home)
  • Hỏi trực tiếp tại quận/thành phố: Bộ phận phụ trách nhà trống hoặc di cư

Lưu ý khi mua akiya

  • Có nhà giá rất thấp, nhưng thường cần sửa chữa nhiều
  • Kiểm tra kỹ tình trạng (mối mọt, dột, hệ thống nước, điện)
  • Một số địa phương hỗ trợ chi phí sửa chữa nhà trống
  • Người nước ngoài có thể mua nhà đất tại Nhật (không cần quốc tịch Nhật)
⚠️

Mua akiya giá rẻ nghe hấp dẫn nhưng cần cẩn thận. Một số nhà cũ có vấn đề nghiêm trọng (mối mọt, nền nhà lún, hệ thống điện cũ). Nên thuê chuyên gia kiểm tra nhà (ホームインスペクション) trước khi mua.


Việc làm ở nông thôn

Ngành tuyển dụng nhiều

  • Nông nghiệp: Trồng trọt, chăn nuôi, có chương trình hỗ trợ người mới (新規就農支援)
  • Chế biến thực phẩm: Nhà máy thủy sản, thịt, rau quả
  • Du lịch: Khách sạn, ryokan, khu nghỉ dưỡng
  • Sản xuất: Nhà máy linh kiện điện tử, ô tô
  • Chăm sóc người già (介護): Nhu cầu cao ở nông thôn

Lưu ý: công việc phải phù hợp với tư cách lưu trú của bạn.

Khởi nghiệp ở nông thôn

  • Trợ cấp khởi nghiệp (tối đa 2,000,000 yen, xem ở trên)
  • Một số địa phương có không gian làm việc chung, tư vấn kinh doanh

Làm việc từ xa (リモートワーク)

Nhiều người chuyển đến nông thôn nhưng vẫn làm việc cho công ty ở Tokyo:

  • Trợ cấp di cư khỏi Tokyo có áp dụng cho người tiếp tục công việc cũ bằng làm việc từ xa (xem điều kiện ở trên)
  • Trước khi chuyển, hãy kiểm tra tốc độ internet tại căn nhà định thuê

Cuộc sống hàng ngày ở nông thôn

Sinh hoạt cộng đồng

  • Hội tự quản khu phố (自治会 - jichikai): Tổ chức cộng đồng khu phố, nên tham gia để hòa nhập
  • Dọn dẹp chung: Cả xóm định kỳ cùng dọn đường, kênh mương, công viên
  • Lễ hội địa phương (祭り): Cơ hội tuyệt vời để giao lưu
  • Chia sẻ thực phẩm: Hàng xóm thường cho rau, trái cây

Kết luận

Sống ở nông thôn Nhật Bản không dành cho tất cả mọi người, nhưng với chi phí nhà ở thấp, thiên nhiên đẹp và các chương trình hỗ trợ, đây là lựa chọn đáng cân nhắc, đặc biệt nếu bạn:

  • Muốn tiết kiệm tiền nhà
  • Có gia đình nhỏ, muốn không gian rộng cho con
  • Làm việc từ xa
  • Thích cuộc sống yên bình, gần thiên nhiên
  • Có bằng lái xe và tiếng Nhật đủ dùng trong sinh hoạt

Bước đầu tiên: Xem website của tỉnh bạn quan tâm hoặc đến Furusato Kaiki Shien Center để tìm hiểu. Nhiều nơi có chương trình ở thử, cách tốt nhất để biết nông thôn có phù hợp với bạn không.

Tài liệu tham khảo

📚Bài viết liên quan