Hello Work là gì?
Hello Work (ハローワーク) là tên gọi thông dụng của Cơ quan dịch vụ việc làm công (公共職業安定所 - Koukyou Shokugyou Anteisho, gọi tắt là 職安 - Shokuann). Đây là cơ quan miễn phí, do Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi (厚生労働省) điều hành.
Hello Work có mặt trên toàn Nhật Bản với hơn 500 chi nhánh, cung cấp:
- Đăng ký và chi trả trợ cấp thất nghiệp
- Giới thiệu việc làm miễn phí
- Đào tạo nghề (shokugyou kunren)
- Tư vấn tìm việc
Bài viết này tập trung vào quy trình đăng ký thất nghiệp và nhận trợ cấp, đặc biệt cho người Việt Nam đang sống và làm việc tại Nhật.
Điều kiện nhận trợ cấp thất nghiệp
Trợ cấp thất nghiệp chính thức gọi là kihon teate (基本手当) hoặc shitsugyou kyuufu (失業給付), thuộc hệ thống bảo hiểm thất nghiệp (雇用保険 - koyou hoken).
Điều kiện bắt buộc
-
Đã đóng bảo hiểm thất nghiệp đủ thời gian:
- Tự nghỉ việc (自己都合 - jiko tsugou): ít nhất 12 tháng trong 2 năm gần nhất
- Bị sa thải / công ty phá sản (会社都合 - kaisha tsugou): ít nhất 6 tháng trong 1 năm gần nhất
-
Có khả năng và ý muốn làm việc:
- Sức khỏe cho phép làm việc
- Đang tích cực tìm việc mới
- Sẵn sàng nhận việc ngay nếu có cơ hội phù hợp
-
Đã đăng ký tìm việc tại Hello Work
Trường hợp KHÔNG nhận được
- Đã có việc mới (kể cả part-time đủ giờ)
- Nghỉ việc để về nước (không có ý định làm việc ở Nhật nữa)
- Đang mang thai hoặc ốm nặng không thể làm việc (có thể xin gia hạn thời hạn nhận trợ cấp thay vì nhận ngay)
- Visa hết hạn và không gia hạn được
Nếu bạn dự định về Việt Nam và không quay lại Nhật, bạn không đủ điều kiện nhận trợ cấp thất nghiệp. Tuy nhiên, nếu bạn đã đóng bảo hiểm hưu trí (厚生年金) trên 6 tháng, bạn có thể xin hoàn lại một phần tiền hưu trí (脱退一時金 - dattai ichijikin) sau khi về nước.
Giấy tờ cần mang khi đến Hello Work
Chuẩn bị đầy đủ trước khi đến để tránh phải đi lại nhiều lần:
| Giấy tờ | Ghi chú |
|---|---|
| Rishokuhyou (離職票) | Giấy nghỉ việc, công ty cũ cấp trong vòng 10-14 ngày sau khi nghỉ |
| Koyou hoken hihokenshashou (雇用保険被保険者証) | Sổ bảo hiểm thất nghiệp, công ty cũ trả lại khi nghỉ |
| My Number Card hoặc Thông báo My Number | Kèm giấy tờ xác nhận danh tính nếu dùng thông báo |
| Zairyu Card (在留カード) | Thẻ cư trú |
| Ảnh (3 x 2.4 cm) | 2 tấm, chụp trong 3 tháng gần nhất |
| Sổ ngân hàng | Tài khoản chính chủ để nhận tiền trợ cấp |
| Inkan (印鑑) hoặc chữ ký | Con dấu cá nhân |
Nếu công ty cũ chậm gửi rishokuhyou (離職票), bạn vẫn có thể đến Hello Work đăng ký trước với các giấy tờ khác. Hello Work sẽ liên hệ công ty cũ để yêu cầu gửi rishokuhyou. Đừng đợi quá lâu vì thời hạn nhận trợ cấp tính từ ngày nghỉ việc.
Quy trình đăng ký chi tiết
Bước 1: Đến Hello Work gần nhà
Đến chi nhánh Hello Work thuộc khu vực bạn đang sinh sống (theo địa chỉ trên zairyu card). Tìm chi nhánh gần nhất tại website của Hello Work.
Giờ làm việc: Thứ 2-6, 8:30-17:15 (một số chi nhánh mở thêm thứ 7 hoặc kéo dài giờ)
Bước 2: Nộp giấy tờ và đăng ký tìm việc
- Nộp rishokuhyou và các giấy tờ khác
- Điền form đăng ký tìm việc (求職申込書 - kyuushoku moushikomisho)
- Nhận sổ thất nghiệp (雇用保険受給資格者証 - koyou hoken jukyuu shikakusha shou)
Bước 3: Tham gia buổi hướng dẫn (説明会 - Setsumeikai)
Khoảng 1-2 tuần sau khi đăng ký, bạn phải tham gia buổi hướng dẫn về:
- Cách nhận trợ cấp
- Nghĩa vụ tìm việc
- Quy định báo cáo
Buổi này bắt buộc. Vắng mặt sẽ không nhận được trợ cấp.
Bước 4: Thời gian chờ (待期期間 - Taiki Kikan)
7 ngày chờ áp dụng cho tất cả mọi người, kể từ ngày đăng ký. Trong 7 ngày này, bạn không nhận được trợ cấp.
Nếu bạn tự nghỉ việc (jiko tsugou), sau 7 ngày chờ còn thêm 2 tháng cấm nhận (給付制限 - kyuufu seigen). Nghĩa là phải đợi khoảng 2 tháng 7 ngày mới bắt đầu nhận trợ cấp.
Nếu bạn bị sa thải / công ty phá sản (kaisha tsugou), chỉ cần đợi 7 ngày rồi bắt đầu nhận.
Bước 5: Hoạt động tìm việc và báo cáo định kỳ
Mỗi 4 tuần, bạn phải đến Hello Work để báo cáo thất nghiệp (失業認定日 - shitsugyou ninteijitsu). Trong mỗi kỳ 4 tuần, bạn phải chứng minh đã thực hiện ít nhất 2 hoạt động tìm việc (求職活動 - kyuushoku katsudou).
Hoạt động tìm việc hợp lệ:
- Ứng tuyển việc làm (qua Hello Work, website, hoặc trực tiếp)
- Tham gia phỏng vấn
- Tham dự seminar tìm việc tại Hello Work
- Nhận tư vấn nghề nghiệp tại Hello Work
- Tham gia khóa đào tạo nghề
Hoạt động KHÔNG hợp lệ:
- Chỉ xem thông tin việc làm trên internet mà không ứng tuyển
- Hỏi thăm bạn bè về việc làm
Bước 6: Nhận trợ cấp
Sau mỗi lần báo cáo thất nghiệp được chấp nhận, tiền trợ cấp sẽ được chuyển vào tài khoản ngân hàng trong vòng khoảng 5-7 ngày làm việc.
Cách tính trợ cấp thất nghiệp
Công thức cơ bản
Trợ cấp hàng ngày (基本手当日額 - kihon teate nichigaku) được tính như sau:
-
Tính lương ngày trung bình (賃金日額 - chingin nichigaku):
Lương ngày = Tổng lương 6 tháng gần nhất / 180
-
Nhân với tỷ lệ trợ cấp (給付率 - kyuufu ritsu):
Trợ cấp ngày = Lương ngày x Tỷ lệ (50-80%)
Tỷ lệ trợ cấp
Tỷ lệ phụ thuộc vào mức lương: lương càng thấp, tỷ lệ càng cao.
| Lương ngày | Tỷ lệ trợ cấp |
|---|---|
| 2,746 - 5,110 yen | 80% |
| 5,110 - 12,580 yen | 50-80% (giảm dần) |
| 12,580 yen trở lên | 50% |
Giới hạn trợ cấp tối đa/ngày (tùy tuổi, năm 2026 tham khảo):
| Tuổi | Mức tối đa/ngày |
|---|---|
| Dưới 30 tuổi | ~6,945 yen |
| 30-44 tuổi | ~7,715 yen |
| 45-59 tuổi | ~8,490 yen |
| 60-64 tuổi | ~7,294 yen |
Ví dụ tính cụ thể
Anh C, 30 tuổi, lương tháng trung bình 280,000 yen (trước thuế):
- Tổng lương 6 tháng: 280,000 x 6 = 1,680,000 yen
- Lương ngày: 1,680,000 / 180 = 9,333 yen
- Tỷ lệ trợ cấp: khoảng 60% (vì nằm trong khoảng 5,110-12,580)
- Trợ cấp ngày: 9,333 x 60% = khoảng 5,600 yen
- Trợ cấp tháng (28 ngày): khoảng 156,800 yen
Thời gian nhận trợ cấp
Số ngày được nhận trợ cấp phụ thuộc vào lý do nghỉ việc, tuổi, và thời gian đóng bảo hiểm.
Tự nghỉ việc (自己都合)
| Thời gian đóng BH | Số ngày nhận |
|---|---|
| 1-9 năm | 90 ngày |
| 10-19 năm | 120 ngày |
| 20 năm trở lên | 150 ngày |
Bị sa thải / công ty phá sản (会社都合)
| Thời gian đóng BH | Dưới 30 tuổi | 30-34 tuổi | 35-44 tuổi | 45-59 tuổi | 60-64 tuổi |
|---|---|---|---|---|---|
| Dưới 1 năm | 90 ngày | 90 ngày | 90 ngày | 90 ngày | 90 ngày |
| 1-4 năm | 90 ngày | 120 ngày | 150 ngày | 180 ngày | 150 ngày |
| 5-9 năm | 120 ngày | 180 ngày | 180 ngày | 240 ngày | 180 ngày |
| 10-19 năm | 180 ngày | 210 ngày | 240 ngày | 270 ngày | 210 ngày |
| 20 năm trở lên | - | 240 ngày | 270 ngày | 330 ngày | 240 ngày |
Nguồn: Ministry of Health, Labour and Welfare
Nếu bạn bị sa thải nhưng rishokuhyou ghi là "tự nghỉ việc", hãy nói với Hello Work. Họ sẽ xác nhận lại với công ty cũ. Lý do nghỉ việc ảnh hưởng lớn đến thời gian chờ và số ngày nhận trợ cấp.
Các dịch vụ khác của Hello Work
Hello Work không chỉ chi trả trợ cấp thất nghiệp mà còn cung cấp nhiều dịch vụ hỗ trợ:
Giới thiệu việc làm (職業紹介 - Shokugyou Shoukai)
Hello Work có cơ sở dữ liệu việc làm lớn nhất Nhật Bản. Bạn có thể:
- Tìm việc trên máy tính tại Hello Work
- Nhờ nhân viên tư vấn giới thiệu việc phù hợp
- Nhận thư giới thiệu (紹介状 - shoukaijou) khi ứng tuyển
Đào tạo nghề (職業訓練 - Shokugyou Kunren)
Hello Work cung cấp các khóa đào tạo nghề miễn phí hoặc giá rất rẻ:
- IT, lập trình, thiết kế web
- Kế toán, hành chính văn phòng
- Chăm sóc người già (介護 - kaigo)
- Xây dựng, điện, cơ khí
- Nấu ăn, làm bánh
Trong thời gian đào tạo, bạn vẫn nhận trợ cấp thất nghiệp. Thậm chí nếu đã hết hạn nhận trợ cấp, bạn có thể được gia hạn trong suốt thời gian đào tạo.
Tư vấn nghề nghiệp (職業相談 - Shokugyou Soudan)
Nhân viên Hello Work hỗ trợ:
- Phân tích kỹ năng, điểm mạnh
- Hướng dẫn viết rirekisho (履歴書) và shokumukeirekisho (職務経歴書)
- Luyện phỏng vấn
- Tư vấn chuyển ngành
Lưu ý cho người Việt Nam
Visa và trợ cấp thất nghiệp
Loại visa ảnh hưởng đến việc nhận trợ cấp:
- Visa lao động (kỹ sư, nhân văn, kỹ năng đặc định...): Được nhận trợ cấp bình thường, nhưng cần tìm việc mới trong thời hạn visa
- Visa vĩnh trú (永住): Không giới hạn, được nhận như người Nhật
- Visa phụ thuộc (家族滞在): Cần có tư cách lao động (資格外活動許可) và đã đóng đủ bảo hiểm thất nghiệp
- Visa du học: Không đủ điều kiện (không phải lao động chính thức)
Nếu visa sắp hết hạn và bạn chưa tìm được việc mới, hãy gia hạn visa trước. Nếu visa hết hạn, bạn sẽ mất tư cách nhận trợ cấp và phải rời Nhật. Tham khảo ý kiến của cơ quan xuất nhập cảnh (入管 - nyuukan) về việc gia hạn visa trong thời gian thất nghiệp.
Hello Work hỗ trợ đa ngôn ngữ
Một số chi nhánh Hello Work có phiên dịch hoặc nhân viên nói tiếng nước ngoài:
- Tokyo: Hello Work Shinjuku (tiếng Anh, Trung, Hàn, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha)
- Nagoya: Aichi Gaikokujin Koyou Service Center
- Osaka: Hello Work Osaka Gaikokujin Koyou Service Corner
Nếu chi nhánh gần nhà không có phiên dịch, bạn có thể gọi đường dây ngoại ngữ (外国人雇用サービスセンター) để được hỗ trợ.
Khi nào nên đến Hello Work?
- Ngay sau khi nghỉ việc: Đừng đợi. Thời hạn nhận trợ cấp tính từ ngày nghỉ việc, không phải ngày đăng ký. Đến muộn nghĩa là mất ngày nhận trợ cấp.
- Kể cả khi đang tìm việc tự do: Đăng ký Hello Work không ảnh hưởng đến việc tự tìm việc qua các kênh khác. Bạn vẫn nhận trợ cấp trong khi tìm việc qua website, headhunter...
Nhận việc sớm: Thưởng tái nhận việc (再就職手当)
Nếu bạn tìm được việc mới trước khi hết thời hạn nhận trợ cấp, bạn có thể nhận thưởng tái nhận việc (再就職手当 - saishushoku teate):
| Số ngày trợ cấp còn lại | Mức thưởng |
|---|---|
| Còn 2/3 trở lên | 70% số trợ cấp còn lại |
| Còn 1/3 trở lên | 60% số trợ cấp còn lại |
Ví dụ: Anh D có 90 ngày trợ cấp, trợ cấp ngày 5,600 yen. Sau 30 ngày tìm được việc mới (còn 60 ngày = 2/3):
- Thưởng: 60 x 5,600 x 70% = 235,200 yen (nhận 1 lần)
Đây là khoản tiền đáng kể, khuyến khích bạn tìm việc nhanh thay vì ở nhà nhận trợ cấp đến hết hạn.
Câu hỏi thường gặp
Đang nhận trợ cấp, làm arubaito được không?
Được, nhưng phải khai báo với Hello Work. Nếu làm dưới 4 giờ/ngày, trợ cấp có thể bị giảm hoặc dời sang ngày khác. Nếu làm từ 4 giờ trở lên, ngày đó không nhận trợ cấp nhưng không mất ngày (dời ra sau). Không khai báo là vi phạm và bị phạt nặng.
Không muốn làm công việc mà Hello Work giới thiệu thì sao?
Bạn có quyền từ chối công việc không phù hợp mà không bị mất trợ cấp. Tuy nhiên, nếu từ chối quá nhiều lần mà không có lý do hợp lý, Hello Work có thể xem xét lại tư cách nhận trợ cấp.
Chuyển địa chỉ trong khi đang nhận trợ cấp thì sao?
Đến Hello Work nơi ở cũ làm thủ tục chuyển (移管 - ikan), sau đó đăng ký lại tại Hello Work nơi ở mới. Trợ cấp không bị gián đoạn.
Tôi nghỉ việc từ công ty nhỏ, không có bảo hiểm thất nghiệp thì sao?
Nếu công ty không đóng bảo hiểm thất nghiệp cho bạn (vi phạm luật), bạn có thể nhờ Hello Work xác nhận và yêu cầu công ty cũ truy đóng. Hello Work có thẩm quyền xử lý trường hợp này.
